Noterde Araç Devri Nasıl Yapılır?

Araç devri, ikinci el alım sürecinin en kısa ama geri dönüşü en zor adımıdır. Pazarlık haftalar sürebilir; devir birkaç dakikada biter ve sonrasında araç, beraberindeki her şeyle birlikte yeni sahibinindir.

Bu yazıda süreci adım adım, alıcı ve satıcı için ayrı kontrol listeleriyle anlatıyoruz; masraf bölümünde harç ve noter ücretinin nasıl hesaplandığını kaynaklarıyla veriyoruz.

Devir Öncesi: Masaya Oturmadan Bitmesi Gerekenler

Noter masası pazarlık yeri değildir. Oraya gelindiğinde şunlar çözülmüş olmalı:

• Bağımsız ekspertiz yapıldı mı? Devirden sonra yapılan ekspertizin pazarlıkta hükmü kalmaz. Ekspertizin türlerini ekspertiz rehberimizde anlattık.
• Fiyat ve masraflar netleşti mi? Hangi masrafı kimin ödeyeceği önceden konuşulmalı. Gerekçeli teklifi nasıl kuracağınızı pazarlık rehberimizde anlattık.
• Araç üzerinde kısıtlama var mı? Rehin, haciz ya da benzeri bir kayıt devri engelleyebilir ya da sonradan sorun çıkarabilir.
• Hasar kaydı sorgulandı mı? Satıcıdan güncel hasar belgesini isteyin ya da kaydı kendiniz sorgulayın; nasıl yapılacağını tramer kaydı yazımızda anlattık.
• Ödeme yöntemi ve anı belli mi? Paranın ne zaman ve nasıl el değiştireceği belirsizse, masada da belirsiz kalır.

Süreç: Randevudan Tescile

1. Randevu: İşlem noterde yapılır. Randevu alırken işlemin türünü belirtin; istenecek belgeleri ve tahmini toplam masrafı o sırada sorun.
2. Tarafların hazır bulunması: Alıcı ve satıcı işlemde bulunur. Taraflardan biri adına başkası işlem yapacaksa vekâletname gerekir; önceden hazırlanmalıdır.
3. Belge kontrolü: Kimlik ve araca ait belgeler kontrol edilir; araç üzerinde kısıtlama olup olmadığına bakılır.
4. Sözleşme ve imza: Satış sözleşmesi düzenlenir, taraflar imzalar. İmzadan önce okuyun; özellikle bedelin ve araç bilgilerinin doğruluğunu kontrol edin.
5. Tescil ve plaka: Devirle birlikte tescil işlemleri yürütülür. Plakanın ve ruhsatın durumu işlemin türüne göre değişir.
6. Sigorta: Zorunlu trafik sigortasının devir sonrası durumu netleştirilmelidir; bu, aracı kullanmaya başlamadan önce halledilmesi gereken bir başlıktır.

İstenecek belgeler ve işlem ayrıntıları duruma göre değişebilir. Kesin listeyi randevu aldığınız noterden önceden teyit edin; eksik belgeyle gidilen bir randevu, iki tarafın da gününü alır.

Masraf Kalemleri ve Hesabı

Devirde karşınıza çıkan başlıca kalemler şunlardır:

• Harç: 2026 itibarıyla tescilli bir aracın satış ve devrinde, satış ve devir bedelinin binde 2'si oranında harç alınır; bu tutar 1.000 TL'den az olamaz. İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi bulunan bir işletmeye yapılan satışta bu harç alınmaz. (Kaynak: 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (2) sayılı Tarife, I-5; 7566 sayılı Kanun, madde 7.)
• Noter ücreti: Noterler, Harçlar Kanunu'na göre aldıkları harcın yüzde otuzu oranında noter ücreti alır. Buna sayfa ve suret gibi tarifedeki diğer kalemler eklenir. (Kaynak: 2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesi, madde 1.)
• Motorlu taşıtlar vergisi: Noter, satıştan önce aracın ödenmemiş motorlu taşıtlar vergisi, gecikme zammı ve cezalarının ödendiğini gösteren belgeyi ister; borç varsa satış yapılmaz. Satıcı olarak borcu devirden önce kapatın. (Kaynak: 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu, madde 13.)
• Zorunlu trafik sigortası ve tescil, plaka işlemleri (işlemin türüne göre)

Örnek hesap: 800.000 TL'lik bir satışta harç 800.000 × 2/1000 = 1.600 TL, noter ücreti bunun yüzde otuzu olan 480 TL olur; tarifedeki diğer kalemler bunlara eklenir. 400.000 TL'lik bir satışta binde 2, 800 TL eder; ancak asgari tutar uygulandığı için harç 1.000 TL olur.

Oranlar ve asgari tutar kanunla belirlenir ve değişebilir; kesin toplamı işlem öncesinde noterden öğrenin. Masrafın kimde olacağını konuşurken elinizde bir sayı olması, masada sürprizi önler. Aracı alırken ödenen vergileri ikinci el araç vergileri yazımızda ayrıca ele aldık. Satış bedelini konuşmadan önce genel fiyat aralığını görmek için model-yıl ve marka sayfalarına bakabilirsiniz, örneğin Fiat Egea 2024, Fiat ya da Opel.

Kontrol Listesi: Alıcı

• Kimlik ve gerekli belgeler yanınızda mı?
• Araç üzerinde kısıtlama sorgusu yapıldı mı?
• Ekspertiz raporu elinizde mi?
• Sözleşmedeki araç bilgileri ve bedel doğru mu?
• Sigorta ve tescil adımları için planınız var mı?

Kontrol Listesi: Satıcı

• Araca ait belgeler eksiksiz mi?
• Motorlu taşıtlar vergisi borcu kapatıldı mı?
• Ödemenin alındığı belgelendi mi?
• Devir sonrası sorumluluklarınızın ne zaman sona erdiğini biliyor musunuz?

Masada Sık Yapılan Üç Hata

• Sözleşmeye gerçek bedelin altında bir rakam yazdırmak. Genellikle masrafı düşürmek için önerilir. Ama sonradan bir anlaşmazlık çıkarsa, elinizdeki belge o düşük rakamı gösterir; kanıtınız kendi aleyhinize çalışır.
• Ödemeyi imzadan tamamen ayırmak. "Sonra hallederiz" denen her aşama, tarafların birbirine güvenmek zorunda kaldığı bir boşluk yaratır. Ödemenin hangi anda ve nasıl yapılacağı imza anına bağlanmalıdır.
• Belgeleri masada ilk kez okumak. Randevu saatinde, arkanızda sıra varken sözleşme rahat okunmaz. Bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek için acele etmeyin; acele ettiren bir durum varsa o zaten kendi başına bir işarettir.

Özetle

Devir, sürecin en hızlı ve en kesin adımıdır: masaya oturulduğunda tartışma bitmiş olmalı. Ekspertizi önceden yaptırın, masraf paylaşımını önceden konuşun, belgeleri önceden teyit edin. Noterdeki birkaç dakikanın kalitesini, ondan önceki günlerde yaptıklarınız belirler.

Alım sürecine dair sık sorulan soruların cevapları için sıkça sorulan sorular sayfamıza bakabilirsiniz.